پیشگفتار
جهانگردی مجازی" مورد توجه است. این نوع بهخصوص جهانگردی به افراد امکان میدهد پیش از آنکه بهصورت فیزیکی سفر خود را آغاز کنند، بهصورت مجازی و از طریق ابزارهای اینترنتی وارد محل مورد نظرشان شوند و با در اختیار گرفتن برنامههای تلویزیونی، مقالهها، گزارشهای منتشر شده در نشریات، کتابها و... درباره آن مکان، مزایا و معایب این سفر را دریابند و بهراحتی در مورد انجام این سفر تصمیمگیری کنند. "تور مجازی" این امکان را برای افراد ایجاد میکند تا در آن واحد، از طریق اینترنت یک مکان را با تمام جزئیاتش مشاهده کنند. امروزه بسیاری از شرکتهای صنعتی از این فناوری برای بازاریابیهای جهانی استفاده میکنند تا تولیدات و خدماتشان را آسانتر به فروش برسانند.جهانگردی الکترونیکی و تور مجازی از جمله مباحثی است که در حال حاضر کارشناسان و متخصین با بهره گیری از فن آوری اطلاعات و ارتباطات – فاوا در صنعت جهانگردی توانسته اند افقهای جدید ؛ بازارهای گسترده و رشد بیسابقه ای را نصیب کشورها خود سازند سعی می کنیم در این گفتار کمی در خصوص تاثیرفنآوری اطلاعات و ارتباطات در صنعت جهانگردی جهان باهم بحث کنیم
فن آوری اطلاعات ؛ اینترنت و صنعت جهانگردی
اگرچه حدود 40 سال از راهاندازی شبکه جهانی اینترنت میگذرد،این دنیای مجازی تنها در سالهای اخیر توانسته بخشهای مختلف زندگی مردم را تحت تاثیر قرار دهد و بیشتر صنایع را به خود وابسته کند. از جمله صنایعی که دنیای مجازی این روزها تاثیرات زیادی روی آن گذاشته و باعث رونق آن شده، صنعت جهانگردی است. طبق تعریف سازمان بینالمللی جهانگردی، جهانگرد به فردی گفته میشود که برای مدتی از محل سکونت خود خارج شود و با هدف تفریح، تجارت یا... در مکانی دیگر اقامت کند.
تعریف جدید جهانگردی با ظهور شبکه جهانی اینترنت
در گذشته گفته میشدکه اگر یک فرد پس از پشتسر گذاشتن مسافتی مشخص به مقصد خود برسد، یک جهانگرد محسوب میشود، اما امروزه با روی کار آمدن ابزارهای اینترنتی که بعد زمان و مکان را از زندگیهای مردم حذف کرده، دیگر پیمودن این مسافتها ارزشی نخواهد داشت.
اینترنت و جهانگردی
طبق آداب و رسومی که بین بیشتر مردم دنیا وجود دارد،افراد پس از سفر به یک منطقه تولیدات آنجا را بهعنوان سوغات برای اقوام خود خریداری میکنند. این کار ممکن است با صرف زمان و هزینه فراوان صورت گیرد و در عین حال بسیاری از مسافران تولیدات خاص یک منطقه را بهدرستی ندانند. اینترنت باعث شده تا تهیه این قبیل کالاها بسیار آسان شود. افراد امروزه میتوانند با مراجعه به سایتهای موجود تمامی تولیدات مناطق مختلف جهان را مشاهده کرده و در صورت تمایل آنها را بخرند. علاوه بر این موارد، هتلها، شرکتهای هواپیمایی و... که بهعنوان بزرگترین حامیان صنعت جهانگردی محسوب میشوند نیز تمام خدمات خود را بهصورت مجازی در اختیار مردم قرار دادهاند. این سرویسهای جدید به افراد کمک میکند تا بلیت هواپیما، بلیت هتل و دیگر خدمات مورد نیاز خود را در اینترنت و بدون صرف زمان رفتن به شعبههای شرکتهای مذکور خریداری کنند.
تورهای مجازی" ؛ الکترونیکی
یکی دیگر از مسایلی که وارد صنعت جهانگردی شده،راهاندازی "تورهای مجازی" است. این قبیل تورها به کمک تصاویر ویدئویی و عکسهای سهبعدی، چشماندازهای زیبایی را از محل سفر عرضه میکند تا تمایل فرد برای انجام این مسافرت افزیاش یابد. مسؤولان تورهای مجازی معمولا عکسهایی را روی اینترنت بهنمایش میگذارند که بسیار باکیفیت است و در یک صحنه میتواند تمام جزئیات یک مکان بهخصوص را نمایان کند. برای تهیه این قبیل تصاویر، عکاس مجبور است که چند عکس را از قسمتهای مختلف فضای مورد نظر تهیه کرده و آنها را بهصورت ماهرانهای در کنار یکدیگر قرار دهد. امروزه لنزها و نرمافزارهای مخصوصی ساخته شدهاند که تولید این قبیل عکسها را بسیار آسان میکنند و به فرد امکان میدهند که تنها با گرفتن چند عکس بهصورت پشتسرهم، چشمانداز وسیعی از یک مکان را در اختیار کاربران بگذارند. "تور مجازی" این امکان را برای افراد ایجاد میکند تا در آن واحد، از طریق اینترنت یک مکان را با تمام جزئیاتش مشاهده کنند. امروزه بسیاری از شرکتهای صنعتی از این فناوری برای بازاریابیهای جهانی استفاده میکنند تا تولیدات و خدماتشان را آسانتر به فروش برسانند. طی چند سال گذشته کیفیت، کارآمدی و در دسترس بودن تورهای مجازی به میزان زیادی ارتقا یافته، بهطوری که برخی وبسایتها به کاربران اجازه میدهند از داخل کامپیوتر شخصی خود و نقشهای که در اختیار آنها قرار گرفته تور را کنترل کنند. به هر حال، با توجه به اینکه صنعت جهانگردی همانند دیگر صنایع دنیا با سرعت زیاد در حال رشد است، کارشناسان بر این باورند که تورهای مجازی در آینده نزدیک پررونقترین بخش این صنعت محسوب خواهند شد و به این وسیله زندگی مردم را در سراسر جهان تحت تاثیر خود قرار خواهند داد.
کشورهای آسیایی نیزبه جهانگردی مجازی رو آورده اند
اگرچه کشورهای اروپایی با در اختیار داشتن سرمایه و فناوری،بیش از دیگر مناطق دنیا موفق به جذب جهانگردان شدهاند، تحلیل جداول منتشر شده از سوی سازمان بینالمللی جهانگردی نشان میدهد که کشورهای آسیایی نیز در سالهای اخیر موفقیتهای فراوانی را در این زمینه کسب کردهاند. اینطور که گفته شده، کشور چین در سال گذشته توانسته تا با پیشی گرفتن از ایتالیا رتبه خود را در لیست کشورهای موفق در جذب توریست بالا بیاورد. در این میان هنگکنگ نیز توانسته نام خود را در بین 10 کشور برتر دنیا جای دهد که این امر نشان میدهد صنعت جهانگردی برای کشورهای آسیایی هم مهم تلقی میشود. برخی کارشناسان بر این باورند که افزایش تعداد روزهای تعطیل در سال نیز میتواند تمایل مردم یک کشور را برای سفر به مناطق مختلف بیشتر کند. طبق آمارهای منتشر شده، در حال حاضر ایتالیا با 42 روز بیشترین تعداد روزهای تعطیل در سال را بهخود اختصاص داده است که پس از آن کشورهای فرانسه با 37 روز، آلمان با 35 روز، برزیل با 34 روز، بریتانیا با 28 روز، کانادا با 26 روز، کره و ژاپن با 25 روز و آمریکا با 13 روز قرار گرفتهاند.
چکیده
با توجه به کمى ظرفيت پذيرش دانشگاه ها و مراکز آموزش عالى در کشور و خيل علاقمندان به برخورداری از موهبت آموزش عالى ، ايجادساز و کارهايى که بتوان به مدد آن اهدافى چون آموزش در سطح گسترده، با كيفيت مطلوب و هزينه قابل قبول را تحقق بخشيد، امرى ضرورى مى باشد.
به عنوان تعریف میتوان گفت دانشگاه مجازی و آموزش مجازی به هر نوع دوره و آموزشی اطلاق میشود که به شکلی به غیر از روشهای سنتی رو در رو انجام میگیرد. محتویات دروس ممکن است که از طریق اینترنت و یا استفاده از ویدئو و تصاویر فعال و متعامل دو طرفه انتقال یابند. همچنین تلویزیونهای کابلی یا ماهوارهای می تواند رسانه انتقال دهنده این موارد درسی باشند و یا میتوان موارد درسی را بر روی CD یا DVDو یا نوار ویدئو در اختیار داشت و یا ترکیبی از موارد فوق را بکار گرفت.
واژگان کلیدی:
آموزش الکترونیکی،دانشگاه مجازی،دانشگاه تعاملی، دانشگاه هایپرلینک ،دانشگاه غیر مرکزی
مقدمه:
آموزش الكترونیكی چیست ؟
به عبارت ساده آمورش الكترونیكی به ما قدرت یادگیری خارج از محیط فیزیكی كلاس و دانشگاه را می دهد. آموزش از راه دور هم اكنون سالها است كه در دنیا متداول و رایج است. اما تركیب این نوع آموزش با اینترنت منجر به ابداع روش جدیدی از نحوه تدریس به نــــام E-learning شده است.
آموزش الكترونیكی در عین حال كه بسیار موثر و كار آمد است از لحاظ تجاری نیز مقرون به صرفه است و به سرعت قابل دسترسی برای تمامی افراد از هر قشـــــر و موقعیتــی می باشد. یكی از نكاتی كه در این روش از آموزش توجه افراد بسیار زیادی را به خود جلب كرده است، آزادی در انتخاب موضوعات و سرفصلهای مورد علاقه افراد است.
مزایای آموزش الکترونیکی برای شرکت کنندگان در کلاس
1- عدم وجود محدودیت زمانی: دانشجو در هر زمان از شبانه روز که بخواهد می تواند به وب سایت آموزش دهنده مراجعه کرده و مبحث آموزشی خود را دریافت کند. در سیستم آموزشی جاری این امکان وجود ندارد و اگر دانشجو به هر دلیل نتواند در کلاس حاضر شود، آن کلاس را از دست خواهد داد.
2- عدم وجود محدودیت مکانی: دانشجو از هر مکانی که یک کامپیوتر و امکان دسترسی به اینترنت وجود داشته باشد ( که در حال حاضر اکثرا این امکان را دارند) می تواند در کلاس مجازی حضور داشته باشد. در حال حاضر در سیستم فعلی برای حضور در یک کلاس هر دانشجو مجبور است مدتی را در مسیر رفت و آمد صرف کند و انرژی و وقت را تلف نماید. این در مورد دانشجویانی است که دانشگاه در شهر خودشان باشد، فرض کنید که دانشجو مجبور باشد برای شرکت در کلاس درس از شهر خود به شهری دیگر برود! اگر این زمان و هزینه را ضرب در تعداد دانشجویان یک کلاس کنیم، محاسبه کنید که چه هزینه و وقتی تلف می شود برای این که یک کلاس درس تشکیل گردد؟ به علاوه این موضوع، یعنی عدم تردد افراد برای یک کلاس، می تواند تا حدودی به بهبود ترافیک شهرهای پرجمعیت کمک کند.
3- کلاس خصوصی و عدم اتلاف وقت در کلاس توسط افراد هم کلاس: با توجه به این که در کلاس های مجازی آموزش الکترونیکی، در محل خود فقط یک نفر، یعنی شما، در کلاس حضور دارید، مدت زمانی که در کلاس های سنتی صرف دانشجویان دیگر می شود، از بین خواهد رفت و شما به تنهایی از تمام زمان کلاس بهره مند خواهید شد. با این وجود هر یک ساعت کار در کلاس مجازی به اندازه یک ساعت مفید، خواهد بود.
4- بروز بودن اطلاعات دانشجویان: با توجه به این که مطالب آموزشی به صورت آنلاین می باشد، این امکان وجود دارد که پس از اتمام یک دوره آموزشی، در صورتی که مطالب جدیدتری به مباحث قبلی اضافه شده یا آن مطالب قبلی بروزرسانی (Update) شده باشند، دانشجو امکان مطالعه آنها را خواهد داشت. با این تفاصیل، دانشجو می تواند همواره از آخرین مباحث روز در زمینه درسی خود مطلع بوده و همیشه بروز باشد. این در حالی است که در آموزش سنتی، دانشجو فقط یک بار در یک زمان می تواند از کلاس استفاده کند.
5- امکان برقراری ارتباط نزدیک بین استاد و دانشجو به تعداد نامحدود و در هر زمان: در این نوع آموزش، دانشجو می تواند از طریق e-mail در هر زمان از روز با استاد خود ارتباط برقرار کند و محدودیتی هم در تعداد مکاتبات وجود ندارد. بنابراین استاد برای رفع مشکلات دانشجو، در دسترس خواهد بود. این در حالی است که در سیستم آموزش سنتی، این محدودیت به وضوح دیده می شود. البته ممکن است اساتید در سیستم سنتی با دانشجویان مکاتبه داشته باشند. اما پاسخگویی به مسایل دانشجویان از وظایف آن ها نیست و همچنین هیچ زمان بندی از پیش تعیین شده ای برای پاسخگویی به آنها وجود ندارد.
6- استفاده از امکانات کمک آموزشی: امکانات کمک آموزشی از قبل آماده شده و برای دانشجو به صورت آنلاین فراهم است. این امکانات می تواند یک جزوه به صورت فایل doc، یک کتاب الکترونیکی به صورت فایل PDF، یا یک قطعه موسیقی یا ویدیویی باشد.
دانشگاه مجازی چیست؟
دانشگاه مجازی دانشگاهی است که دروس و برنامه های آموزشی را از طریق اینترنت به دانشجو ارائه می کند و دانشجو با استفاده از تکنولوژی اینترنت، نیازی به حضور درکلاس های درس سنتی ندارد. در واقع دانشگاه مجازی نوعی از آموزش از راه دور است که در آن تکنولوژی وب و اینترنت برای آموزش و ارزشیابی دانشجو به کار می رود.
برای این آموزش محدودیت مکانی و یا زمانی وجود ندارد و دانشجو می تواند بر حسب تمایل، زمان و واحدهای درسی خود را انتخاب کند.همچنین نیازی نیست تا تعداد دانشجویان به حد نصاب برسد و واحدهای ارائه شده نیز به همین ترتیب محدودیتی ندارند.در این نوع از آموزش با تعداد محدودی استاد می توان دانشجویان بسیاری را پوشش داد.علاوه بر این که انتقال الکترونیکی متون درسی به صورت فایل های متنی از چاپ کاغذ بسیار با صرفه تر است و تمام هزینه های دانشگاهی به نحو چشمگیری کا هش می یابد.
امروزه صدها دانشگاه معتبر در سراسر دنیا دروس و رشته های دانشگاهی خود را از طریق اینترنت ارائه می کنند. تنوع رشته ها و دروس ارائه شده با این روش بسیار زیاد است.
تکنیک های آموزشی که در این روش استفاده می شوند متنوع هستند، منتشرکردن متون،فایل های صوتی و تصویری جلسات تدریس، اسلایدها و نمودارهای درسی، اتاقهای چت و کنفرانس،استفاده از شبکه های آموزشی رادیویی و تلویزیونی بر روی اینترنت از آن جمله اند.
علاوه بر این استفاده و دسترسی بهتر به کتابخانه ها و منابع آموزشی و امکان جستجوی سریع در حین مطالعه دروس بدون آن که نیاز به ترک محیط مطالعه و صرف وقت شود،به کیفیت این شکل از تحصیل می افزاید.
از طرف دیگر منتقدان این شیوه از تحصیل، نظری به کاستی های آن داشته اند و این شیوه را از بعضی جهات غیرحرفه ای می دانند.آنها معتقدند که نظارت مستقیم بر نحوه تحصیل دانشجویانی که به این روش تحصیل می کنند وجود ندارد و این مقوله بیشتر نوعی تجارت اینترنتی مدارک تحصیلی است. سیستم های ارزشیابی و ارزشگذاری ناقص و نا کارآمدند و....عده ای دیگر از زاویه دیگری بر این مقوله نظر کرده اند و می گویند که هدف از تحصیلات دانشگاهی تنها یادگیری یک سری از دروس و یا کسب اطلاعات و مهارت ها نیست بلکه دانشگاه مرحله ای است برای اجتماعی شدن و ورود به اجتماع .آن چنان که مدرسه در مراحل پایین تر آموزشی چنین نقش حیاتی دارد که اینترنت به خوبی جایگزین آجرهای کلاس های درس و ... می شود، ولی هرگز نمی تواند جایگزین چالش های متحول کننده ای بشود که در روابط چهره به چهره وجود دارد. البته نحوه ارتباطات اینترنتی روز به روز غنی تر می شود و شاید در آینده نزدیک دیگر این ایراد به شیوه از آموزش وارد نباشد.
دانشگاه هایپرلینک
در دانشگاه مجازی تمام متون ارائه شده به شکل هایپر لینک ارائه میشود یعنی فراگیر در عین واحد می تواند امکان برقراری ارتباط مستقیم و بدون واسطه با مراکز مختلف آموزشی را داشته باشد . در واقع این منطق در فضای مجازی بیانگر کارکردهای چندگانه ای است که میتواند در فضای مجازی وجود داشته باشد . این امکان برای یک دانشجو به وجود می آید که با سرعت بیشتری در قلمرو وسیع علمی حرکت کند و نیازهای علمی خود را در کمترین زمان ممکن پیدا کند و ایجاد این امکان باعث صرفه جویی در وقت دانشجو در جست و جوی مطالبش میشود.
دانشگاه غیر مرکزی
فضای مجازی که در اینترنت نمود پیدا می کند ،فضای مجازی بودن یک رسانه ی خاص مثل رادیو ،تلویزیون و یا مطبوعات نیست ،بلکه فضای حضور هم رسانه ها و به معنای فضای غیر مرکزی شدن رسانه هاست.
فضای مجازی برعکس فضای واقعی محدودیت مکانی ندارد. در این حالت server که محور توزیع و دریافت اطلاعات است در واقع کانون اصلی توزیع و دریافت پراکنده اطلاعات است.
دانشگاه تعاملی
مبحث مهم دیگر در آموزش از طریق اینترنت نحوه ارتباط دانشجو و استاد است. این که استاد به چه نحوی بر عملکرد دانشجو نظارت می کند.آموزش از راه اینترنت به یک سیستم مدیریتی بسیار فعال وکارآمد وابسته است. دانشجو واستاد باید نمونه مکاتبات ومباحث درسی خود را به صورت ضبط شده در اختیار داشته باشند. بر اساس فید بکی که دانشجو ارائه می کند، استاد از عملکرد و بازدهی آموزش با خبر می شود و برای رفع کاستی ها اقدام می کند. علاوه بر این دانشجویان را باید به استفاده از ژورنال ها، گزارش ها و منابع موجود بر روی اینترنت تشویق و راهنمایی کرد. لازم به ذکر است که تبحر در جستجو و استفاده از ابزارهای جستجو برای دانشجویی که داوطلب تحصیل از طریق اینترنت است ضروری است. مشکل بزرگتر در استفاده از دانشگاه های مجازی نحوه ارزشیابی دانشجویان است. برای ارزشیابی عادلانه،استاد و دانشجو باید چالش هایی را با هم تجربه کرده باشند.
در دانشگاه تعاملی دانشجو با کتاب و مقاله در ارتباط است ،یعنی این منابع در دسترس دانشجو هستند و در فضای وب دانشجو باید با ورق زدن و یا به اصطلاحی با کلیک کردن به دنبال مطالب بگردد و دیگر از ان تعامل دانشجو با کتاب خبری نیست.در دانشگاه تعاملی دانشجویان با دوستان خود به طور منظم در ارتباط هستند و فعالیت های گروهی را با هم به طور دقیق انجام می دهند ولی در فضای وب فعالیت های گروهی و
اجتماعی نظم ندارد.
دانشگاه های مجازی در ایران
تاسیس دانشگاه های مجازی در ایران را باید از دو دیدگاه فرهنگی و اقتصادی بررسی کرد.
دربعد فرهنگی تاسیس دانشگاه های مجازی فرصتی برای معرفی دانشگاه های ایران، فرهنگ و زبان ایران است. چنان که دانشگاه مجازی تامیل به همین منظور تاسیس شد تا زبانی را که رو به نابودی می رفت دوباره احیا کند. یا دانشگاه مجازی یهودیان که برای اهداف فرهنگی تاسیس شد .
از نظر اقتصادی نیز دانشگاه های مجازی به خاطر موقعیت سیاسی و فرهنگی ایران می تواند موجب جذب ارزآوری شود. ارزی که می توان از آن در تحقیق و یا توسعه دانشگاه ها بهره جست. از آن جایی که دانشگاه های مجازی هزینه های کمتری نسبت به دانشگاه های سنتی دارند تاسیس دانشگاه های مجازی بسیار مقرون به صرفه است. قدم اول برای تاسیس و برقراری این شیوه آموزشی در ایران، حل کردن مشکل اساسی ارتباط اینترنتی در ایران است. ارتباط اینترنتی الفبای دانشگاه مجازی است برای دانشجویانی که از داخل ایران خواستار تحصیل به این شیوه باشند، با وجود سرعتهای پایین استفاده مطلوب از کنفرانس های ویدئویی و شنیداری، ممکن نیست. علاوه بر این هزینه های استفاده از ارتباط اینترنتی در ایران نسبتا بالاست در حالی که در کشورهای دیگر هم کیفیت و هم کمیت ارتباطات اینترنتی بهتراست.
خطوط تلفنی که به عنوان خطوط مخابراتی ارتباطی استفاده می شوند با سرعت های بسیار بالای ارتباطات جهانی (فیبرنوری)قابل مقایسه نیستند. در صورت سرویس دهی به دانشجویان خارج از ایران هم مشکل ارتباطی هم چنان باقی است اگرچه بسیاری ار کشورها از کابل برای ارتباط استفاده می کنند و سرعت های بالا و مطلوبی دارند اما سرویس دهنده های ایرانی بسیار ضعیف عمل می کنند و در مقابل هک شدن بسیار آسیب پذیرند. اخیرا یک هکری خیرخواه تعداد زیادی از سایت های ایرانی را برای چند ساعتی از کار انداخت تا آسیب پذیری آن ها را یاد آوری کند.
در دروسی که نیاز به واحد های عملی و یا شرکت در جلسات اینترنتی است برنامه ریزی آموزشی نیاز به دقت بیشتری دارد. به هر حال، اگر چه ایران از این قافله عقب است، ولی با فاصله حرکت می کند. چرا که سیستم های ارتباطی ما بسیار ضعیف و آسیب پذیرند ولی سرعت حیرت آور این پدیده آموزشی، این نوع از آموزش را برای ما نیز اجتناب ناپذیر کرده است و باید همراه با همه دنیا برای استفاده از آن تلاش کنیم.
قدم اول را باید با اصلاح و تکمیل پروژه های مخابراتی و رفع معایب سرویس دهنده ها برداشت که این به سیاست های کلی مملکتی وابسته است و نه دانشگاه ها و یا مراکز آموزش عالی و قدم بعدی دسترسی به آخرین روشهای کامپیوتری مدیریتی و تربیت متخصصانی در این زمینه است تا آخرین پدیده های آموزشی را به کار گیرند.
چكيده
پديده اينترنت بيش ازافراط گرايي سياسي، به ترويج افراط گرايي اخلاقي كه ذاتاً ويرانگر است، مي پردازد. پيامد منطقي چنين وضعيتي فروپاشي اخلاقيات و نه يگانگي اخلاقي است.اين فروپاشي به معناي بدكلمه افراط گرايي است،چرا كه وسيله ای براي انتشار و ادغام ترجيحات خودساخته اي از هر نوع است.
تعریف افراط گرایی
كلمة ي افراط گرايي در قالب معناي مثبت و منفي آن تعريف مي شود.افراط گرايي در معناي مثبت فقدان دولت و رهايي از قدرت قهري دولت مي باشد.معناي منفي و رايج تر افراط گرايي نيز بيانگر فقدان دولت است،اما در قالب شرايطي از بي قانوني و آشوب تعريف مي شود.بطور خلاصه معناي افراط گرايي در قالب مفهوم- جامعه بدون دولت- را مي توان به صورت يك آرمان يا يك خطر تلقي كرد.در واقع استدلال هاي افراط گرايانه در قالب يك آرمان هرگز جدي گرفته نشده اند،چرا كه تصور ميشود اين آرمان غير واقع گرايانه است.دراين حالت ميتوان اين گفته را درجانبداري از آن اظهار داشت كه قدرتمندترين عامل مصيبت انساني،در گذشته و حال،دولت ها بوده اند.هيچ گروه تبهكاري تاكنون به ايجاد آن درجه از وحشت و رنج كه به ميانجيگري دولتهاي تحت تسلط استالين، هيتلر، مائو يا پل پوت محقق گرديد،نايل نيامده اند.آيا اين موضوع حقيقت دارد كه جوامع بدون دولت به مراتب از اين جوامع بدترهستند؟
پاسخ مخالفان افراط گرايي
پاسخ آن دسته از مخالفان افراط گرايي،كه اين كلمه را در قالب معناي منفي آن تعريف مي كنند اين است كه ما نبايد به قضاوت درخصوص موهبتهاي دولت برمبناي بدترين نمونه هاي آن بنشينيم.آنها همچنين بر اين باورند كه دولت در عيت نامطلوب بودن،شري ضروري است،همانگونه كه يك عمل جراحي با تمامي عواقب و ناراحتي هاي آن شري ضروري است.اينچنين ديدگاهي را به وضوح مي توان در افكار«تامس هابز» يافت.عقيده وي بر اين است كه دولت،كه قدرت انحصاريِ اجبار مشروع مي باشد،موظف است تا از جنگ افراد با يكديگر جلوگيري به عمل آورد، عدالت را به اجرا درآورده و از بي گناهان و آسيب پذيران محافظت نمايد.افراط گرايان طرفدار معناي مثبت آن ممكن است اظهار نمايند كه دستگاه دولت،با هر مقصود نظري براي دست يازيدن به ظلم و بهره كشي از بي گناهان و آسيب پذيران و انحصار كارآمد دولت بر قوه ي قهريه شرايط را وخيم تر مي كند.حال پرسش افراط گرايان اين است كه آيا به وجود آوردن و حفظ كردن بنيادي اجتماعي با امكان انحرافاتي ويرانگر عاقلانه است.مقصود من حل و فصل كردن منازعات موجود ميان افراط گرايان و مدافعان دولت نيست بلكه تصور افراط گرايي را مي توان به دو طريق متفاوت مورد ملاحظه قرار داد و اينكه طرفداران برداشت مثبت از آن از بنيادهايي فكري براي ديدگاه خود برخوردارند.در اين جا با سؤالي متفاوت مواجه شويم و آن اينكه آيا ظهور اينترنت گامي درجهت افراط گرايي نيست؟اگرچنين باشد،ما پيش از اين كه ازاين نوع افراط گرايي استقبال كنيم يا از آن بهراسيم،بايد جوياي آن باشيم كه در اين مورد بخصوص كدام معناي افراط گرايي مدنظر است.اينترنت از دوخصلت بارزعامل بين الملل گرايي[1]و عوام گرايي [2]برخوردار است.خصلت بين الملل گرايي اينترنت صرفاً عامل ارتباط ميان افراد ملل مختلف نيست،چراكه بسياري از ابزارها و فعاليتهاي انساني نيز مجري همين كار مي باشند.نكته اصلي در اينجاست كه جستجو در اينترنت كاملاً نسبت به مرزهاي ملي بي اعتنا بوده و تا قبل از ورود به اينترنت بايكديگر غربيه اند،اما به واسطه علائق مشترك خود كه هيچگونه ارتباطي به مليت آنان ندارد،بايكديگرپيوند مييابند.
تضاد شدید فرد
درچنين حالتي فرد درتضادي شديد با اظهارات فيلسوفان«جامعة مدني»مبني برجامعه اي با خصوصيتِ پيوند دادن افراد غريبه يا وحدت بخشيدن به آنان در قالب يك حكم يا حوزة سياسي قرار مي گيرد.ازاينرو اينترنت جدا از ساير دلايل از اين پتانسيل نيز برخوردار است كه از لحاظ سياسي ضدحكومت و برانداز آن باشد اما شكل اين براندازي بسيارعميق است و اين وضعيت صرفاً به علت غيرقابل شناسايي بودن ارتباط جاسوسان با رهبران سياسي آنان نيست بلكه بدان علت است كه تروريستها مي توانند در سايه ي امنيتي نسبي به مبادله اطلاعات و انجام تمامي تعاملات بر روي شبكه اينترنت بدون توجه برمرزهاي ملي مبادرت نمايند.باوجودي كه روابط بين الملل در جهان تاكنون به صورت برقراري روابط ميان دولتها بوده است،اكنون فضايي درحال رشد از تماس و همكاري به وجود آمده كه دولتها،حتي در هماهنگي با يكديگر،كنترل ناچيزي برآن دارند.گرچه سلطه ی دولت ها،با قدرت آنها يكسان نيست،به طور غيرمستقيم برآن قدرت تكيه دارند، پتانسيلِ اينترنت در كاهش قدرت دولتها همزمان پتانسيلي براي كاهش سلطه ي آن ها مي باشد.از اين رو يك افراط گرا به احتمال زياد با توسعه پديده اينترنت استقبال خواهد كرد.دومين خصلت اينترنت،عوام گرايي يا پوپوليسم آن است.بارديگر بايد اذعان داشت كه عوام گرايي اينترنت نه در مرتبه اي سطحي بلكه در مرتبه اي عمقي قراردارد.در شرايط حاضر صلاحيتهاي خاصي جهت جستجوي اطلاعات برروي شبكه ومشاركت درآن لازم نيست وهيچ سيستم واقعي سانسوري كه مانع مشاركتها در غياب چنين صلاحيت هايي شود وجود ندارد.با افزايش تعداد كامپيوترها در مدارس و كالجها و تأسيس كافه هاي اينترنتي،هزينه استفاده و ورود به اينترنت، آن قدر ناچيز شده است كه ازآنها هم كارچنداني براي مقابله كردن باعوامگرايي سيستم بصورت يك كل برنمي آيد.اين خصلت عوام گرايانه ي اينترنت موجبات بيشترين شادي افراط گرايان را فراهم آورده است،چرا كه به نظر مي رسد اين پديده امكان اجتماعي بين المللي نويني را عرضه مي دارد كه درآن عامه ترين افراد نيز ازامكان دسترسي نامحدود به جهان اطلاعات برخوردار شده ومستقيماً در شكل دهي به نظام جهان مشاركت مي كنند.كاربران اينترنت برمبناي علائق و گزينشهاي فردي خود عمل كرده و بايكديگر هم پيمان ميشوند.اقدام به چنين كارهايي توسط مرزهاي ملي يا قدرتهاي مسلط بارزسي نمي گردد. تحقق افراط گرايي مثبت زماني به منصه ظهور مي رسد كه دولتهاي ناكام علي رغم برخورداري از قدرتهاي قهار،عاجزانه به اين وضعيت مي نگرند.گرچه اين تحليل كاملاً تخيلي و بي اساس نيست،اما هنگامي به حقيقت مبدل مي گردد كه دسترسي نامحدود به اين دانش مصادف با قدرت يافتن عامه مردم و ناتواني در محدود كردن آن به عنوان تقليل يافتن قدرت دولت باشد.دومين فرض اين است كه توانايي در مشاركت افراد در دنياي اينترنت نيز،عامل به وجود آورندة ي قدرت يا به عبارتي عاملي تاثير گذار بر پيامدهاي جهان واقعي باشد.نتيجه گيري مقدماتي كه مي توان كرد اين باور است كه اينترنت ويژگي هاي مثبتي براي افراط گرايان آرمان خواه دارد،اما تنها هنگامي قابل اثبات است كه بررسي برخي از مفروضات تعيين كننده را تأييد كند.براي ذهني كه افراط گرايي را به عنوان شرايطي كه بايد از آن ترسيد تلقي مي كند،همان ويژگيهاي اينترنت كه افراط گرايان تحسين مي كنند ممكن است نقضهاي آن دانسته شود.فرضيه ديگر آن است كه اينترنت زمينة كاملاً اغواكننده ايي براي توطئه هاي جنايتكارانة در اختيار پستترين انگيزشهاي انساني قرار مي دهد كه در يك كانون متمركز مي گردند.تنها چيزي كه در مورد اين فرضيه مي توان گفت اين است كه موضع بدبينانه نه ضعيف تر و نه قوي تر از موضع خوش بينانه است.اين نظريه بر اين ايده استوار است كه اينترنت بيش از افراط گرايي سياسي،افراط گرايي اخلاقي را ترويج مي كند و اينكه افراط گرايي اخلاقي ذاتاً ويرانگر است.براي بررسي اين موضوع لازم است تا نگاهي دقيق تر به ايده تربيت اخلاقي بيندازيم.در اينجا من تنها طرح مختصري از مسيري فكري را ارائه ميدهم كه برخي ازتأكيدات نسبتاً جزيي آن برروان شناسي اخلاقي تكيه دارد.
تعریف ترجیحات
ترجيحات بعنوان اصطلاحي عام براي انگيزشهاي انساني استفاده خواهیم كرد كه ازنوعي عنصرسنجشي مثبت نظير اشتياق،علاقه،كنجكاوي و غيره در مقابل عنصر سنجش منفي نظير ترس،خشم،آشفتگي و غيره برخوردار است.«ترجيحات»به اين معنا تاحدودي طبيعي مي باشد؛بدين معني كه پيش از آغاز اجتماعي شدن برخي از چنين ترجيحاتي در انسان ها وجود داشته و به توضيح رفتار آنان كمك مي كند.فرايند اجتماعي شدن به مثابه تزكيه اين ترجيهات از طريق فرآيند پذيرش تأثيرات خارجي بوجود مي آيد.از اين رو به يك معنا،ترجيح دادن،بيان نمودن خود طبيعي مي باشد؛بدون چنين ترجيحي انسان ها زبان نمي آموزند اما اين ترجيح،في نفسه،به معناي واقعي كلمه متنافر است؛تنها با بدست آوردن زباني توارثي و ابداع نشده است كه اين ترجيح را مي توان به درستي درك كرد.از سوي ديگر كسب چنين زباني پذيرفته شدن اين ترجيح طبيعي توسط قواعد جامعه سخنگويان زبان است. مشابه مثال بالا را بايد در خصوص اخلاقيات نيز بازگو نمود.تكانه هاي طبيعي كه در كانون اخلاقيات قرار دارند و به عبارتي پايه فعال و اصلي خودآگاهي اخلاقي را تشكيل مي دهند،تعريف خود را هنگامي بدست مي آورند كه در معرض پالايش مجموعه اي موروثي و غيرابداعي شده از ارزش ها و آداب قرار گيرند. اين تفكر اشتباه است كه امور به علت وجود تمايل به آنها داراي ارزش مي شوند؛ برعكس اميال ما هنگامي شكل ميگيرند كه آنها را با آنچه مي آموزيم ازطريق تجربه جمعيِ موروثي باآنچه ارزش تمايل داشتن دارد،يابعبارتي ارزشمنداست،متناسب كنيم. بعنوان مثال، علاقه به موسيقي،يك ترجيح طبيعي است،اما درعين حال علاقه كه تكامل خود را به واسطه تناسب با يادگيري اشكال و تركيب بندي هاي موسيقيايي بدست مي آورد كه تجربة جمعي نشان مي دهد كه اهدافي كافي براي تحقق يافتن آن ترجيح هستند.بر اين سؤال تربيت اخلاقي درسال هاي اول زندگي آشكارتر است،اما به طوري بي پايان ادامه مي يابد و درهمه مرحله شكل آن مشابه است در معرض قرار داده و تعويل كردن ترجيحات طبيعي با تأثيرات اجتماعي كردن اين روند پيامد بجاي هماهنگ شدن ترجيحات انسان هاي در غير اين صورت جدا از هم را به وجود مي آورد، و بنابراين به وجود آوردن جامعة متمدن را ممكن مي كند.به طور خلاصه تربيت اخلاقي روندي اجتماعي شدن است.از اين رو معمولاً افراد منحرف اجتماع،نظير قاتلان زنجيره اي،به واسطه سابقه روان شناختي خود از خود بيگانه شده اند.
نتیجه ی افراط گرایی در اینترنت
امر بارز درخصوص اينترنت شكل گيري آن چيزي است كه ازآن با عنوان «هم آميزي مطلق علائق»ياد مي كنم.منظور از اين اصطلاح اين است كه توانايي پرسه زدن صرف در شبكه ي ساختار نيافته اي ازترجيحات است كه به فرصت همساني[3] صرف و نه هماهنگي را فراهم مي آورد.كاربران اينترنت اين فرصت را مي يابند كه در جست وجوي روحيه هاي مشابه خود باشند و تأثيرات اصلاح و تزكيه كننده فرايندهاي طبيعي را ناديده بگيرند.اين وضعيت در مسائلي نظير شبكه هاي هرزه نگاري كودكان بيشتر مشهود است چرا كه در آن ترجيحات شريرانه گرفته منع نشده و عواملي كه مانع اين نوع ترجيحات مي شوند،توسط جستجو كنندگان اينترنت ناديده انگاشته شده و تمايل آنان با دريافت پاسخ هاي تأييد كننده ازجانب ديگر كاربران،تقويت مي گردد.پيامد منطقي چنين وضعيتي فروپاشي اخلاقي و نه يگانگي اخلاقي است.اين فروپاشي به معناي بد كلمه افراط گرايي است،چرا كه ابزاري جهت انتشار و پيوند ترجيحات خودساخته اي از هرنوع است.يقيناً چنين وضعيتي هرگز نمي تواند كامل شود،چرا كه ميزان پايه اي از ارتباط مورد نياز است و برقراري ارتباط نيز به كاربرد نوعي زبان نياز دارد و اين نيز به نوبه خود نيازمند تسليم ترجيحات شخصي به تأثيرات اجتماعي است.علاوه بر اين پيوند ترجيحات خودساخته با فعاليتي همگام نيازمند ميزاني از نظم و انضباط اجتماعي است اما آنچه كه اين چنين روش نوين برقرار تماس ميان انسانها را امكان پذير مي سازد،انتشار گسترده تر تمايلات آزاد شده،بدون تأثيرات فرهيخته كننده اي است كه به طورطبيعي برآنها لگام زده و آنها را محدود مي سازد.مقصود از اين شيوة انديشيدن نه راه انداختن جاروجنجال كه يادآوري اين موضوع است كه اينترنت ابزاري با امكانات جديد است كه بايد به درك عميقي از آن رسيد.
منبع:باشگاه اندیشه
اینترنت تازه ترین دستا ورد بشری و آخرین عضو خانواده بزرگ تکنولوژی ،اینک تاثیرات خود را بر همه شوون زندگی جوامع انسانی آشکار کرده است و می رود تا این پدیده و البته همه گیر ،پختگی های و کار آیی های بیشتری را در راه داشته باشد.
مقدمه
اتومبیل ،هواپیما ،عینک ، رادیو ، روزنامه ،تلویزیون ، سینما و ……همگی آرام آرام جای خود را در زندگی مردم باز کردند . اما ما همواره با یک دیر کرد زمانی متقاعد به بهره وری از آن شدیم و از این جهت دچار خسارت و هم موجب عقب ماندن از قافله شدیم ….این داستان اما اکنون ادامه دارد.
اینترنت تازه ترین دستا ورد بشری و آخرین عضو خانواده بزرگ تکنولوژی ،اینک تاثیرات خود را بر همه شوون زندگی جوامع انسانی آشکار کرده است و می رود تا این پدیده و البته همه گیر ،پختگی های و کار آیی های بیشتری را در راه داشته باشد. واقعیت این است که موضوع گسترش اینترنت در کشور به هیچ وجه با نوع نگاهی که در گذشته به این شبکه می شد قابل مقایسه نیست. تا سالها قبل اینترنت و کامپیوتر مانند وسیله ای لوکس تلقی می شد که عمدتا افراد متول و یا نیازمند به سطح خاصی از خدمات از آن استفاده می کردند. اما به مرور و با فهمی که نسبت به مزایای اینترنت و بهره گیری از ابزارهای کامپیوتر در جامعه بین المللی و به تبع در جامعه ایران به وجود آمد هم اکنون حذف اینترنت و کامپیوتر از زندگی افراد جامعه ما در بسیاری از مراکز عملا با قطع خدمات و در بخش دیگری با کاهش شدید کارایی مواجه خواهد شد.
از این منظر توجه به توسعه اینترنت در کشور به عنوان یک موضوع کلیدی و ضروری اهمیت می یابد.در این مقال نگاهی داریم به پیدایی و رشد اینترنت که از نظر می گذرد.
تاریخچه اینترنت
اینترنت این بزرگراه مرعوب کننده در پنتاگون (وزارت دفاع آمریکا ) متولد شد . نام دوران کودکی اینتر نت آرپانت بود که در بدو تولد یعنی در سال 1969بر آن نهاد شد . آرپانت به عنوان شالوده اصلی اینتر نت بر آن بود تا خود را به شبکه های رادیویی و ماهواره ای وقت و همچنین به کامپیوتر های دیگر متصل کند و کار پژ وهشها ی مربوط به وزارت دفاع آمریکا را با سرعت وکیفیت بهتر به انجام برساند .آرپانت یا همان اینتر نت جوان ،خط تماس الکتر و نیک ومحرمانه دست اندرکاران وزارت دفاع آمریکا و پژو هشگران بوده است .آن چه امروز به نام پست الکترونیک(E-mail)مطرح شده و یکی از خدمات رایج اینترنت محسوب می گردد،محصول همان دوران تماس کارشناسان نظامی و کامپیوتر ها در آرپانت است .
اینتر نت تا سال 1983 کمتر از پانصد کامپیوتر میزبان (HOST computer)داشت و این کامپیوتر ها عمدتا در آزما یشگاههای نظامی و بخشهای کامپیوتری آمریکا قرار داشت . اماچهار سال بعد در سال 1978 اینترنت درصد ها دانشگاه و آزمایشگاه پژوهشی ،صاحب 28هزار کامپیوتر میزبان شد. وروز به روزنیز بر تعداد آن افزوده شده و پیش بینی می شود تا سال 2010 تعداد مشتر کان به یک میلیارد نفربرسد .
اما اتفاق دیگر ی باعث شد که اینترنت پوسته نظامی و دانشگاهی خود را بشکافد بروز پدیده ' مولتی مدیا' multi mediaیا همان رسانه چند کاره بود .استفاده از نرم افزار های خاص به استفاده کننده گان از اینتر نت امکان داد تا به طور همزمان از تصویر ،صدا و نوشتار استفاده کنند . کاری که قبلا متصور نبود . قبلا خط از رسانه نوشتاری می آمد ،صدا از رسانه های شنیداری و تصویر از رسانه های دیداری ،اما حال همه اینها از طریق یک سیستم قابل دریافت بود.
وضیعت اینترنت در ایران
اینترنت در ایران هر روز فراگیر تر میشود ،در حالی که 20 سال طول کشید تا رادیو به ایران بیاید ،30 سال طول کشید تا سینما در ایران ساخته شود و یا 13 سال پس از تولید تلویزیون ایرانیان نیز این جعبه جادویی را به خانه های خود بردند ،اینترنت پس به فاصله اندکی از عمومی شدن ،به ایران آمد . به طوری که از زمانی که پژوهشگران ایرانی در سال 1370 برای اولین بار در ایران توسط مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضی به اینتر نت متصل شدند 14 سال می گذرد ،از آن زمان تاکنون اینتر نت نه تنها در کشور ما بلکه در سایر کشور های جهان به صورت انفجاری رشد کرده است . به طوری که اکنون ضریب نفوذ اینترنت در ایران از متوسط آسیا بالاتر رفته و خا ورمیانه نیز به مقام اول دست یافته است . با این حال ،ایران برای رسیدن به جایگاه مناسب در دسترسی به اینترنت ،هنوز باید گامهای بلندی بردارد . شمار کاربران اینترنت در ایران در سال 1994 از 250 نفر فراتر نمی رفت اما اکنون بیش از 5/2 میلیون ایرانی به صورت دائم و 5/3 میلیون نفر به صورت کاربر غیر دائم از اینترنت استفاده می کنند . به این ترتیب ضریب نفوذ اینترنت از صفر در سال 1994 به 3/5 در سال 2003 افزایش یافته است.
پیش بینی می شود تعداد کاربران اینترنت در داخل کشور حدود 8میلیون نفر در سال 84 باشد. ضمن آنکه کاهش 50 درصدی تعرفه ها و ایجاد اینترنت پرسرعت را در سال 84 داریم .
در زمینه اینتر نت برنامه 5 ساله سوم خالی از برنامه مصوب است و به نوعی رشد خیره کننده و تقاضای سریع بخش مخابراتی را مجبور به ایجاد فضای توسعه ای در این بخش کرد. رسیدن یکباره تعداد کاربران اینترنت از200هزار نفر در ابتدای برنامه به بیش از 6میلیون نفر در انتهای آن نمانگر بازار سریع و رو به رشد اینترنت است و در این میان خوشبختانه تا اندازه تجربه تلفن همراه تکرار نشد . اعطای مجوز به شرکت های خدمات دهنده اینترنت ،ارایه مجوز اینترنت پر سرعت و فراهم کردن فضا برای شرکت های خدمات دهنده تلفن اینترنتی از جمله فعالیت هایی است که در راه حذف انحصار در این بخش صورت گرفته است .
اینترنت باید همگانی و رایگان شود ،کشوری مانند ایران باید بتوانند ما بر این است که کشوری مانند ایران باید بتواند امکاناتی مانند پهنای باند را با قیمتی نزدیک به رایگان در اختیار مردم قرار دهد، به این معنی که تسهیلات به اندازهای ایجاد شود که امکان استفادهی از آن وجود برای همه وجود داشته باشد. در شرایط حاضر هنوز ارایهی اینترنت رایگان امکان پذیر نیست و باید دید چه اقداماتی میتوان برای رسیدن به این شرایط انجام داد.
راهکاری که در این زمینه به نظر میرسد، این است که با فراهم کردن زیرساختها، اتصال مراکز عمومی مانند دانشگاهها، بیمارستانها به شبکه بیشتر است در اولویت قرار گرفته است، این مراکز هم در صورت اتصال میتوانند به افراد درون خود سرویس رایگان ارایه کنند.
مهمترین عامل در مسایل مربوط به فناوری و توسعه آن ،برخوداری از پهنای باند بالا و قابل دسترسی کردن آن برای تمام مردم است . سه عامل اساسی برای توسعه فناوری اطلاعات در کشور را منابع انسانی ،توانایی و قابلیت بخش دولتی ،خصوصی و تعاونی و زیر ساختهای ارتباطی و مخابراتی است . تا کنون در ایران 39 مجوز ICP, و 914ISP, و سه مجوز IDC,100 مجوز تلفن اینتر نتی (VOIP )برای شرکت های خصوصی صادر شده که امید است با تکاپوی بیشتر این بخش شاهد رشد بیشتر کشور در زمینه ارایه خدمات اینتر نتی باشیم.
براین اساس به نظر می رسد مشکل اساسی در کشور ما مسایل فرهنگی استفاده از فن آوری است . در بازار و اقتصاد ما ،خبری از اینترنت و فن آوریهای نوین نیست و خانواده ها بدون هیچ گونه آموزش از هیچ محلی (دانشگاه ،مدارس ،رسانه ها ی گروهی )در جریان استفاده صحیح از اینترنت قرار نمی گیرند که این موضوع میتواند خطر ناک باشد .
از سویی باید دانست خود اینترنت عامل پیشرفت نیست بلکه مثل رادیو،تلویزیون وسیله است که آگاهی ایجا د می کند ،هر چه جامعه نظم مند شود بیشتر می توان از این دانشها استفاده کرد ولی به تنهایی عامل پیشرفت نیست . هرچه توسعه اقتصادی گسترده تر باشد نیاز ما بیشتر میشود و یا تجارت ما گسترده تر شود به تجارت الکترونیک بیشتر محتاجیم اگر بتوانیم نوعی آموزش عمومی داشته باشیم هزینه کمتری خواهد داشت و بار هزینه آموزش رسمی کم خواهد شد. مهمترین مانع هایی که بر سر راه این قضیه داریم در یک کلام عدم آگاهی و سپس نا مفهومی برنامه ریزی به معنا عام ووجود معادلات اجتماعی خاص است .
اما سرانجام و در نهایت ما اینترنت را برای چه می خواهیم . برای بالندگی کشور در همه سطوح و این بالندگی گذ شته از دستیابی به تکنیکها و اقتصاد باز در گروه آگاهی یک ملت است . دستیابی و گسترش اینتر نت در نهایت خواهد توانست بر تجارت و اقتصاد اثر گذار باشد و بطور غیر مستقیم ساختار اجتماعی و سیاسی جوامع را دگرگون خواهد کرد . البته این امر با برنامه ریزی و وجود کار فرهنگی بسیار در زمینه اینتر نت امکان پذیر خواهد بود.
منابع:
1) اینترنت ، عبادی، نبی،۱۳۸۵.
2) اینترنت، ابراهیمی، مهدی،۱۳۷۹.
3) اینترنت، رضایی، کامران،۱۳۸۲.
4) اینترنت، گرمخورانی، محمدرضا،۱۳۸۴.
پول الکترونیکی
1- پول چیست ؟
پول وسیله ای است که مردم در قبال کالاها و خدماتی که واگذار می کنند، متقاضی دریافت و قبول آن هستند. پول سه هدف را برآورده می کند: اول : وسیله ای است برای مبادله. دوم : به عنوان یک استاندارد و معیار ارزش به کار می رود، یعنی معیاری برای سنجش کالاها و خدمات و همچنین معیاری برای مقایسهي کالاها و خدمات گوناگون است.
سوم : پول به عنوان یک ذخیرهي ارزش عمل می کند، بنابراین می توان آن را ذخیره نمود و در آینده از آن استفاده کرد .
پول دارای خصیصه ها و ویژگیهايی است تا بتواند سه کارکرد و هدف یاد شده را برآورده سازد :
اول اینکه پول ميباید دوام و بقاي کافی داشته باشد تا به عنوان ذخیرهي ارزش مورد استفاده قرار گیرد. به عبارت دیگر، پول تا زماني که خرج نشود، باز یافتنی است، اما چنانچه پول خراب شود، دزدیده شود و یا به هر شکل دیگری از بین رود (یا گم شود) قابلیت جایگزینی ندارد. دوم اینکه ساخت یا جعل پول بايد برای اشخاص عادی مشکل باشد. سوم اینکه پول باید به نحو گسترده و وسیعی مورد قبول عموم مردم قرار گیرد. وسعت و افزایش جامعهي استفاده کنندگانی که به پول اعتماد داشته و آن را قبول کنند، ارزش آن را به عنوان وسیلهي مبادله افزایش می دهد و نهایتاً هنگامی که پول مبادله می شود یک نوع گمنامی و بی نامی به وجود می آید. (عباسینژاد، حسین)
پول الکترونیکی چیست ؟
بانکداری الکترونیکي و پول الکترونیکی مفاهیمی عام و کلی هستند و ما باید مشخص كنیم که آنها دقیقاً از چه چیزی صحبت می کنند. امروزه اين مسئله پذیرفته شده است که بانکداری الکترونیکي می تواند به دو جریان مجزا تقسیم شود : یکی عبارت است از محصولات پول الکترونیکی، به ویژه در شکل محصولاتی که ارزش را ذخیره می کنند و دیگری عبارت است از تحویل یا دسترسی الکترونیکی به محصولات.
اینها محصولاتی هستند که به مصرف کننده این امکان را می دهند تا از وسایل ارتباطی الکترونیکی استفاده کرده و به اين ترتيب به خدمات پرداخت قراردادی دسترسی داشته باشند. به عنوان مثال: استفاده از یک کامپیوتر شخصی و یا شبکهي کامپیوتری (نظیر اینترنت) برای پرداخت کارت الکترونیکی یا ارسال دستوری براي انتقال وجوه بین حسابهای بانکی.
از آنجايیکه پول الکترونیکی همچنان در مراحل اولیهي پیشرفت است، هنوز تعریف واحدی از پول الکترونیکی وجود ندارد و اشخاص مختلفی پول الکترونیکی را به روشهای متفاوتی تعریف کرده و توضیح داده اند. جامعهي اروپا در پیش نویس دستورالعمل خود، پول الکترونیکی را بدینگونه توصیف نموده است:
الف- بر روی قطعهاي الکترونیکی همانند تراشهي کارت و یا حافظهي کامپیوتر به صورت الکترونیکی ذخیره شده است.
ب- به عنوان یک وسیلهي پرداخت برای تعهدات اشخاصی غیر از مؤسسهي صادر کننده، پذیرفته شده است.
ج- بدین منظور ایجاد شده است که به عنوان جانشین الکترونیکی برای سکه و اسکناس در دسترس و اختیار استفاده کنندگان قرار گيرد.
د- به منظور انتقال الکترونیکی وجوه و پرداختهای با مقدار محدود ایجاد شده است.
از تعریف و توصیف بالا می توان نتيجه گرفت که پول الکترونیکی یک مکانیسم پرداخت ارزش ذخیره شده یا پیش پرداخت شده است که در آن مقداري از وجوه یا ارزش که برای مصرف کننده قابل استفاده است در یک وسیله و قطعهي الکترونیکی ذخیره شده و در تصرف مشتری است. ارزش الکترونیکی توسط مصرف کننده و مشتری خریداری می شود و هر بار که مستقیماً به دستگاههای دیگر متصل شود و یا مصرف کننده از دستگاه استفاده کند تا از طریق پایانهي فروش و یا حتی از شبکه های کامپیوتری همانند اینترنت خریدی را انجام دهد، از موجودي آن کاسته ميشود.
. (کدخدایی، حسین )
ویژگیهای کلیدی پول الکترونیکی
ویژگیهای اصلی پول الکترونیکی عبارتند از :
اولاً : ارزش بر روی قطعه و یا وسیلهي الکترونیکی و به صورت الکترونیکی ذخیره می شود. محصولات گوناگون از لحاظ اجرای تکنیکی متفاوت هستند. در پول الکترونیکی مبتنی بر کارت، یک قطعهي سخت افزاری کامپیوتری که مخصوص بدان و قابل حمل بوده و نوعاً یک ریزپردازنده است، در یک کارت پلاستیکی جای داده شده در حالیکه در پول الکترونیکی مبتنی بر نرم افزار، از یک نرم افزار تخصصی و مخصوص که بر روی کامپیوتر شخصی نصب شده، استفاده می شود.
ثانیاً : ارزش موجود در پول الکترونیکی به چند طریق و به صورت الکترونیکی منتقل می شود. برخی از انواع پول الکترونیکی امکان انتقال موازنههای الکترونیکی را مستقیماً از یک مصرف کننده به دیگری و بدون دخالت شخص ثالث (همانند صادر کنندهي پول الکترونیکی) فراهم می آورند و آنچه که بیشتر متداول و مرسوم است آن است که تنها پرداختهای مجاز و ممکن، پرداخت از مصرف کننده به تاجر و همچنین امکان باز خرید ارزش پول الکترونیکی برای تجار است.
ثالثاً : قابلیت انتقال، محدود به معاملاتی است که سابقهي آنها ثبت و ضبط شده باشد. در اكثر روشها و رویه های محصول، برخی از جزيیات معاملات بین تاجر و مصرف کننده در یک پایگاه دادهي مرکزی ثبت و ضبط می شود که قابل نمایش دادن و ارايه هستند. در مواردی که معاملات به طور مستقیم بین مصرف کنندگان امکانپذیر باشد، این اطلاعات بر روی دستگاه شخصی مصرف کننده ضبط می شود و تنها هنگامی می تواند از طریق دستگاه مرکزی نمایش داده شده و ارايه شود که مصرف کننده از طریق اپراتور (عامل طرح) پول الکترونیکی قرارداد بسته باشد.
رابعاً : تعداد شرکا و طرفینی که به نحو کار کردی و مؤثر در معاملات پول الکترونیکی دخیل و درگیر هستند، بسیار بیشتر از معاملات قراردادی است. عموماً در معاملهي پول الکترونیکی، چهار دسته از افراد دخیل هستند: صادر کنندهي ارزش پول الکترونیکی، اپراتور شبکه، فروشندهي سخت افزارها و نرم افزارهای خاص و ویژه، نقل و انتقال دهنده و تسویه کنندهي معاملات پول الکترونیکی.
صادر کنندهي پول الکترونیکی مهمترین شخص در این میان است در حالیکه اپراتور شبکه و فروشنده، ارايه كنندگان خدمات فنی هستند و نهادهای انتقال دهنده و تسویه کنندهي پول الکترونیکی، بانکها و یا شرکتهایی با ماهیت بانک هستند که خدماتی را ارايه می دهند که مشابه با خدماتی است که برای دیگر ابزارهای پرداخت بدون پول نقد نيز ارايه می شود.
خامساً : موانع فنی و اشتباهات انسانی می تواند اجرای معاملات را مشکل و یا غیر ممکن سازد درحالیکه در معاملات مبتنی بر کاغذ چنین مشکلی با این حجم وجود ندارد.( کدخدایی، حسین)
مسايل حقوقی در صادر کردن و استفاده از پول الکترونیکی
1- امنیت
مسايل امنیتی یکی از نکات اصلی و مورد توجه هر شخصی چه در درون و چه بیرون صنعت بانکداری است. پول الکترونیکی خطرات امنیتی را افزایش می دهد و محیطی را که پیش از این، ایزوله و امن بوده است بالقوه باز و دارای ریسک می کند . (حسنزاده، علی)
نفوذهای امنیتی میتوانند در ارتباطات و (سطح) مصرف کننده، تاجر یا صادر کننده (پول الکترونیکی) اتفاق بیفتد و همچنین تلاشهایی برای دزدیدن ابزار و وسایل (الکترونیکی) تاجر یا مصرف کننده به منظور درست کردن ابزار و وسایل متقلبانه و جعلی را در برمی گیرد. این اقدامات می تواند طراحی و ايجاد پیامهای مبادله شده بین طرفین و یا نرم افزار محصول را تغییر دهد. حملههای امنیتی معمولاً برای کسب منافع مالی و مادی صورت می گیرد، اما برخی از آنها نیز با هدف از هم گسیختن و قطع سیستم انجام می شوند.
رخنه های امنیتی را می توان به سه دستهي اصلی تقسیم نمود:
1- نفوذهایی با قصد مجرمانه جدی (نظیر تقلب-دزدی اطلاعات مالی یا تجاری حساس)
2- نفوذ توسط هکرها (به عنوان مثال: قطع سرویسها که باعث از کار افتادن وب سایت می شود)
3- وجود نقصي در طراحی سیستم که منتهی به نفوذ امنیتی می شود (به عنوان مثال: استفاده کنندهي واقعی را قادر می سازد که به حساب استفاده کنندهي دیگر معامله کند)
تمامی تهدیدها از جنبه های مالی، قانونی و همچنین شهرت و اعتبار بالقوه جدی هستند. بنابراین زماني که مؤسسهای پیشنهاد سیستمی را به ما می دهد، باید بررسی و ارزیابی کنیم که سیستم پیشنهادی بی عیب و نقص است یا خیر و آیا خدماتی که از طریق اینترنت ارايه می دهد به اندازهي کافی واجد امنیت هستند یا خیر؟
البته باید توجه داشت که امنیت مطلق در عملیات بانکداری، نه در دنیای مادی (واقعی) و نه در فضای الکترونیکی وجود ندارد. ولی سطح امنیت موجود باید برای مقاصد و اهداف ما مناسب باشند. اهداف اساسی که ترتیبات امنیتی پول الکترونیکی باید بدان دست یابند عبارتند از :
- محدود كردن دسترسی به سیستم به استفاده کنندگان مجاز
- کنترل و تصدیق هویت و مجوز طرفین براي مطمئن شدن از اينکه آيا معاملات انجام شده از طریق اینترنت داراي قابليت اجرايي هستند و يا خير
- حفظ محرمانه بودن اطلاعات هنگامی که از فراز شبکه های ارتباطی عبور می کنند
- اطمينان از اين مطلب که در هنگام انتقال از طریق شبکه، اطلاعات به نحو اتفاقی و یا متقلبانه دچار تغییر نگشته اند
- ممنوع (وغیر ممکن) كردن دسترسی غیر مجاز به سیستمها و پایگاه دادهي مرکزی بانک
استفاده از تمامي ابزارهاي امنیتی می تواند امنیتی را فراهم آورد که با آن چیزی که در معاملات مادی و فیزیکی پیشنهاد و ارايه می شود، قابل مقایسه است و البته مؤثر بودن چنین ابزاری تا حد زیادی بستگی به طراحی درست و صحیح سیستم و همچنین تنظیم و پیش بینی یک سری از سیاستها و روشهایی است که به نحوي جدي اجرا می شوند.
توسعهي مداوم تکنولوژی امنیت مستلزم به روز کردن معیارها و ابزارهای امنیتی براساس پیشرفتهای موجود است تا در مقابل تهدیدهای جدید برای سیستم های موجود نیز پاسخگو و مؤثر باشد. بنابراین بانکها باید مشتریان خود را مطمئن سازند که ابزار و وسایل خود را با چنین بهبودهایی بر یک مبنای دايمی، هماهنگ و منطبق ساخته اند. اگر آنان چنین نکنند، ابزارها و معیارهای امنیتی می توانند به سرعت غیر قابل استفاده گردند و چنانچه رخنه های امنیتی از این مسئله (منطبق نبودن با پیشرفت های جدید) ناشی شود، نه تنها بانکها را با ضرر و زیان مادی مواجه می کند، بلکه اعتماد و اطمینان مشتریان را نيز از بین می برد. (حسنزاده، علی)
2- حریم خصوصی
عمل درست و بدون نقص مستلزم داشتن توانایی لازم برای پیگیری و احراز این مسئله است که مبادلهي صحیح به وقوع پیوسته و به این اطمینان دست یابند که تنها اشخاص مجاز (که هویت آنها تصدیق شده) در این مبادله دخیل هستند و آنها نیز فقط مواردی را مبادله نموده اند که برای انجام آن مجاز بوده اند.
اما مصرف کنندگان ممکن است از این هراس داشته باشند که اطلاعات مربوط به امور مالی، اعتبار و مخارج آنها (که از معاملات یا محصولات پول الکترونیکی ناشی می شود) بتواند بدون اطلاع و یا اجازهي آنها مورد استفاده قرار گیرد و این هراس بسیار گسترده و شدید خواهد شد هنگامی که استفاده از بانکداری الکترونیک و پول الکترونیکی شایع تر شود.
با رشد پول الکترونیکی، شیوع جرايمی که با ذخیره سازی و انتقال اطلاعات مشتریان، همراه بوده و سروکار دارد، محتمل است. بنابراین بسیاری از طرفین، متقاضی انجام معاملات بی نام هستند، اما پذيرش این مسئله نیز به صورت گسترده به دليل ملاحظات امنیتی و همچنین پولشویی، مشکل است.
برای دستیابی به این اطمینان، همهي شرکای سیستم (نظیر بانکها، دیگر صادر کنندگان پول الکترونیکی، مصرف کننده و تاجر) باید اطلاعات معین و مشترکی را دربارهي قواعد حاکم بر استفاده از محصولات پول الکترونیکی داشته باشند. مصرف کننده باید تضمین کند (و همچنین اطمینان داشته باشد) که اطلاعات مبادله شده تنها به طرفهایی که مجاز به دریافت آن بوده و آن هم فقط تا حدی که مجاز به دریافت اطلاعات بوده اند، منتقل شده است. . (حسنزاده، علی)
3- ریسکهای قانونی و حقوقی
صرف نظر از ملاحظات پیش گفته در مورد امنیت و حریم خصوصی، برخی از ریسکهای حقوقی نیز پول الکترونیکی را احاطه کرده اند، ریسکهای حقوقی از نقض قوانین، مقررات یا رویههای توصیف شده همانند پولشویی، افشای اطلاعات مشتری و حمایت از حریم خصوصی و غیره نشأت میگیرند. ریسکهای حقوقی همچنین زماني که حقوق و تعهدات طرفین به خوبی تعیین و مشخص نشده اند، می توانند ایجاد شوند. . (حسنزاده، علی)
مسايل حقوق و قانونی در تنظیم قواعد پول الکترونیکی
بانک مرکزی به طور سنتی چهار وظیفه را به عهده دارد.
- سیاستهای پولی را مدیریت می کند
- بر سیستم پرداخت نظارت می کند
- مقررات را تنظیم و منتشر می کند
- (و در بسیاری از کشورها) بر سیستم بانکداری نظارت می کند
هر یک از این نقشها با توسعه و پیشرفت پول الکترونیکی تا حدی تحت تأثیر قرار گرفته اند.
کارکرد نظارت بانک مرکزی بر سیستم پرداخت و ریسکهای مالی ممکن (در این زمینه) با پول الکترونیکی از بین می رود. به علاوه پول الکترونیکی به طور بالقوه می تواند تأثیر زیادی بر تقاضای سیاستهای پولی و همچنین بر ترکیب این سیاستها داشته باشد . مهمترین اثر توسعه و پیشرفت پول الکترونیکی عبارت است از کاهش تقاضا برای پول نقد. جریان پول نقد اهرمی است که بانک مرکزی به واسطهي آن می تواند پول و همچنین اعتبار بانکهای خصوصی را کنترل کرده و از اینرو نوعی دوام و ثبات پولی را مهیا و تضمین کند. یک جانشین گسترده و قوی برای پول نقد میتواند روشهای اجرایی بانک مرکزی برای تنظیم بازار پول و نرخ بهره را پیچیده گرداند. از طرف دیگر با معاملات پول الکترونیکی تمام فرآیند کلرینک(تسویهي بانکی) می تواند در عرض چند ثانیه انجام شود و البته چنین سرعت و شتابی در انجام جریان امور به افزایش حجم پول منتهی می شود که جریان پول افزایش یافته، می تواند به افزایش تورم منتهی شود. (ابزارهای تجارت الکترونیکی)
|
1: |
عباسینژاد، حسین، ۱۳۳۲ - بانکداری الکترونیکی، سمت |
2: کدخدایی، حسین، بانکداری الکترونیکی
3: حسنزاده، علی، پورفرد، فروغ ، بانکداری الکترونیک ، تازههای اقتصاد
4: ابزارهای تجارت الکترونیکی ، مقاله ، ابرار
روال پرداخت الكترونيك قبوض تلفن همراه در بانكهاي كشور طبق هماهنگيهاي به عمل آمده با بانكها، مشخص شد و مشتركان تلفن همراه ميتوانند از طريق تلفن بانك، دستگاههاي خودپرداز، پايانههاي فروشگاهي (POS) و اينترنت قبوض خود را پرداخت كنند.
شرايط عمومي پرداخت الكترونيك قبوض به اين شكل است كه مشتركان بايد در يكي از بانكهاي كشور حساب بانكي داشته باشند (در برخي از بانكها نوع حساب تفاوت نميكند ولي در برخي از بانكها فقط حسابهاي كارت مورد قبول است(
مشتركان بايد دو رمز پرداخت غير حضوري را از طريق تكميل فرم ثبت نام در شعبهاي كه در آن حساب دارند دريافت كننددر برخي از بانكها كه اين خدمات را بر روي حساب كارت ارايه ميدهند اين دو رمز به همراه كارت به مشتري داده ميشود و يا مشتري ميتواند رمز دوم خود را از دستگاههاي خود پرداز دريافت كند.
فقط قبوضي كه در آنها عبارات شناسه قبض و شناسه پرداخت به همراه ارقام آنها درج شده باشند، در پايانههاي غير حضوري بانكها قابل پرداخت هستند.
بنا بر اعلام كليهي پايانههاي الكترونيك پرداخت قبوض، در پايان عمليات شمارهاي را به عنوان شماره پيگيري به مشتري اعلام ميكنند. جهت اطمينان از پرداخت قبض مورد نظر مشتري شماره پيگيري را در قبض خود درج كنند و در برخي از بانكها پس از 24 ساعت و در ساير بانكها بلافاصله ميتواند با ورود اطلاعات شماره پيگيري از پرداخت شدن قبض خود اطمينان حاصل كند.
جهت جلوگيري از پرداخت مجدد قبض توسط ساير اعضاي خانواده بهتر است مشتري تاريخ و نحوهي پرداخت قبض خود را به همراه شماره پيگيري بر روي قبض بنويسد و همواره قبض را نزد خود نگهداري كند.
بر اساس اعلام شركت ارتباطات سيار در مواردي كه مشتري به دلايل مختلف نياز به پرداخت قبض خود در شركتهاي خدماتي داشته باشد با دريافت صورت حساب بانكي خود و ارايهي آن به همراه قبض پرداخت شده به شركت خدماتي مورد نظر ميتواند اين كار را انجام دهد.
گزارش نحوهي پرداخت از طريق تلفنبانك نيز به اين شرح است:
مشتري بايد با شماره تلفن تلفنبانك مورد نظر خود تماس بگيرد ( تلفن مشتركان بايد مجهز به سيستم Tone باشد) و پس از شنيدن پيامهاي اوليه، مشتري، شماره حساب و رمز اول خود را وارد كند و
پس از شنيدن راهنماييهاي اپراتور وارد مرحله پرداخت قبض ميشود و رمز دوم خود را وارد ميكند.
بنا بر اعلام سپس به درخواست اپراتور، شناسه قبض و شناسه پرداخت مندرج در قبض خود را وارد ميكند و پس از شنيدن پيام اپراتور در مورد نوع و مبلغ قبض خود را از طريق كليد اعلام شده توسط اپراتور عمليات خود را تاييد ميكند و سيستم، مبلغ مورد نظر را از حساب مشتري كسر نموده و شماره پيگيري را به مشتري اعلام ميكند.
نحوهي پرداخت از طريق دستگاههاي خودپرداز نيز به شرح زير اعلام شده است:
مشتري با قرار دادن كارت و رمز خود در دستگاهها، منوي پرداخت قبوض را انتخاب ميكند و ميتواند
در دستگاههاي خودپرداز مجهز به باركد خوان، با انتخاب گزينهي پرداخت از طريق باركد خوان، باركد مندرج در قبض خود را به دستگاه نشان دهد؛ دستگاه شناسه قبض و نوع قبض و مبلغ قبض را جهت اخذ تاييد از مشتري به او نشان ميدهد.
نحوهي پرداخت قبوض از طريق پايانههاي فروشگاهي (POS) به اين شرح است:
مشتري با ورود كارت در دستگاه POS و انتخاب گزينهي پرداخت برروي دستگاه اقدام به انتخاب نوع قبض ميكند، سپس شناسه قبض و شناسه پرداخت را وارد ميكند؛ دستگاه مبلغ را مشتري نمايش خواهد داد، با تاييد مشتري، دستگاه رمز را درخواست كرده و در انتها به مشتري رسيد ميدهد.
بر اساس اي اطلاعيه نحوهي پرداخت قبوض از طريق اينترنت هم به شرح زير اعلام شده است:
مراجعه به سايت www.pec.ir، انتخاب گزينهي "پرداخت قبضها"، انتخاب گزينهي "قبض تلفن همراه"، " شناسه قبض " و " شناسه پرداخت" را كه بر روي قبض تلفن همراه درج شده است، در قسمتهاي مربوطه وارد كند.
بر اساس اين گزارش در صورت وارد كردن پست الكترونيك، كد پيگيري پرداخت قبض، ارسال ميگردد و با كليك بر روي دكمه " ارسال " مبلغ قابل پرداخت نمايش داده ميشود.
پس از اطمينان از صحت مبلغ قابل پرداخت، بايد بر روي " دكمه " ورود جهت پرداخت " كليك شود و
پس از كليك بر روي دكمه " ورود جهت پرداخت " صفحه مربوط به اطلاعات كارت ظاهر ميگردد، در اين قسمت با وارد كردن اطلاعات كارت خود و تاييد آن، مبلغ مورد نظر از حساب كارت شما كسر و قبض مربوطه پرداخت ميشود.
جهت تهيه "رمز اينترنتي كارت " و "رمز دوم (cvv2 )"، فرد ميتواند به واحد ارتباط با مشتريان در محل شركت، وب سايت شركت و يا با هر يك از شعب منتخب بانك پارسيان كه مجهز به سيستم مكانيزه پاسخ گويي ميباشند، مراجعه كند و پس از تكميل صفحه مربوط به اطلاعات كارت و كليك بر روي گزينه "پرداخت"، "كدپيگيري" نمايش داده ميشود؛ فرد بايد كد پيگيري را جهت پيگيري آتي نزد خود نگهداري كند.
افرادي كه داراي كارت بانك نيستند، با مراجعه به شعب بانك پارسيان و خريد كارت پرداخت اينترنت پارسيان در مبلغ مورد نظر ميتوانند نياز خود را جهت پرداخت اينترنت قبوض برطرف كنند.
اسامي پايانههاي غيرحضوري فعال بانكها در زمينهي پرداخت غير حضوري قبوض به اين شرح اعلام شده است: بانك اقتصاد نوين، كشاورزي، تجارت، پارسيان، توسعه صادرات، سامان، صادرات، كشاورزي، مسكن، ملت و ملي.
با پیشرفت تکنولوژی بسیاری از کار های روزمره ی ما اسان تر و راحت تر می شود. با روش الکترونیکی کردن بانک ها بسیاری از مشتریان کارهای خود را به اسانی در وقت کوتاهتر انجام می دهند .ولی این روش باید در بین تمام مردم رواج پیدا کند.در این صورت تجمع درون بانک ها کاهش پیدا می کند و مردم می توانند وقتی را که می خواستند در بانک ها صر ف کنند به امور دیگرشان بپردازند.
دو محقق امنيتي مدعي شدند كه مي توان با استفاده از تكنيك هاي نفوذگري آنها، موبايل هايي كه بلوتوث آنها روشن است، حتي در صورتيكه موارد امنيتي آن نيز فعال باشد در كنترل خود در آورد.
اين تكنيك در اصل دنباله رو همان تكنيكي مي باشد كه Ollie Whitehouse از گروه @stak در سال قبل مطرح كرد كه نشان مي داد چگونه يك مهاجم مي تواند به يك ابزار گوشي بلوتوث دار بدون هيچ احراز هويتي متصل شود.
وقتي يك ارتباط بلوتوث برقرار شود، مهاجم مي تواند با استفاده از اطلاعاتي كه بين دو ابزار رد و بدل مي شود، كنترل تمامي كارهاي گوشي موبايل را در اختيار خود بگيرد و حتي شماره هاي دلخواه خود را نيز شماره گيري كند.
لازم به ذكر است كه امروزه بسياري از حرفه اي ها از ابزارهاي بلوتوث به دليل مشكلات امنيتي آن استفاده نمي كنند.
به گفته Wool و Shaked ، حمله Whitehouse كمي متفاوت تر از حمله فوق مي باشد زيرا در حمله Whitehouse نياز است برخي اطلاعات ابزار بلوتوث در هنگام شروع يك ارتباط به سرقت رود و با استفاده از اين اطلاعات مي توان شماره چهار رقمي PIN را به دست آورد اين در حاليست كه با ابزار ما اين اطلاعات نياز نيست.
Wool و Shaked به كاربران هشدار دادند تا آنجا كه ممكن است از وارد كردن كلمه PIN به خصوص در معابر عمومي خودداري كنند. استفاده از PIN هايي با طول بيشتر اوضاع را متفاوت تر مي كند. حتي كرك يك PIN، شش حرفي فقط 10 ثانيه طول مي كشد در حاليكه يك PIN ده حرفي هفته ها طول خواهد كشيد! اين در حاليست كه كسانيكه چهار حرف را براي PIN خود انتخاب مي كنند به كمتر از ثانيه هك خواهند شد.
ما تا قبل از این خبر فکر می کردیم که موبایل یک وسیله ی شخصی است و هیچ کس به غیر از خود ما به ان دستررسی ندارد ولی با پیشرفت تکنولوژی و ارتباطات می بینیم و می شنویم که دیگران چقدر اسان و راحت می توانند به اطلاعات وسایل شخصی ما دست پیدا کنند .
حالا دیگر براحتی وبا خیا ل اسوده حتی نمی توانیم برای دوستانمان مطالب جالب را بفرستیم!
|
امنیت ملی از منظر جغرافیای سیاسی |
بانکداری الکترونیک را میتوان استفاده از تکنولوژی پیشرفته شبکهها و مخابرات جهت انتقال منبع (پول) در سیستم بانکداری معرفی کرد. در تعریفی دیگر بانکداری الکترونیکی عبارت از ارائه کلیه خدمات بانکی به صورت الکترونیک و از طریق واسطههای ایمن و بدون نیاز به حضور فیزیکی مشتری.
بانکداری الکترونیک در واقع اوج استفاده از تکنولوژی انفورماتیک در جهت حذف دو قید زمان و مکان از خدمات بانکی است.
خدمات بانکداری الکترونیکی به دو روش قابل ارائه است:
الف – بانکداری دوگانه (Brick-and-Click)
که ترکیبی از کانالهای تحویل الکترونیکی و بانکداری سنتی است. بانکهایی که فعالیت بانکداری مرسوم را که در آن خدمات بانکی با مراجعه مستقیم مشتریان و در محلی مانند اداره انجام میشود، همراه با ارائه خدمات بانکداری اینترنتی.
ب – بانکهای مجازی (Virtual Bank)
بانکی است که صرفا تولیدات و خدمات خود را از طریق کانالهای توزیع الکترونیکی بدون وجود شعبه انجام میدهند.
این گونه بانکها به دلیل صرفهجوییهایی که از هزینههای غیرمستقیم (Over head) بهرهمند میشوند معمولا سودی بالاتر از حد متوسط ملی آن کشور پرداخت میکنند و صرفا در اینترنت موجود میباشند.
رویکردهای بانکداری الکترونیک
الف – صفحات وب (وب جهان گستر)
سادهترین شکل بانکداری الکترونیک که به منظور نمایش اطلاعات پیرامون بانک و محصولات و خدمات آن میباشد از طریق شبکه جهان وب (وب جهان گستر) میباشد. این صفحات امکان تعامل مشتریان و بانک را به منظور تبادل اطلاعات فراهم میآورد و همچنین وب به عنوان مکانیزمی برای رسیدگی به شکایات و پیشنهادهای مشتریان و به عنوان ابزاری به منظور توسعه ارتباطات تعاملی توسعه سیستمهای فروش، توسعه خدمات جدید از قبیل پست الکترونیک و ... مورد استفاده قرار میگیرد. ماهیت تعاملی کانالهای الکترونیکی ارتباطات، این امکان را فراهم میآورد که احتمال به خاطر سپاری اطلاعات و ماندگاری آن در حافظه افراد افزایش یافته و در نتیجه مشارکت و همکاری مشتری با بانک بهبود یابد.
ب – بانکداری اینترنتی
بانکداری اینترنتی به معنی انجام تراکنشهای بانکی و مالی به کمک اینترنت و تفاوت آن با سایر تراکنشهای مالی شبکههای در نوع شبکهای است که مورد استفاده قرار میگیرد، یعنی در بانکداری اینترنتی، اینترنت به عنوان شبکه گسترده جهانی مورد استفاده قرار میگیرد. به طور کلی طیف وظایف مالی که از طریق اینترنت قابل دسترسی است، عبارتند از:
1 - نمایش حسابها و صورتحسابها، 2 - صورتحسابهای پرداخت ، 3 - انتقال پول بین حسابها ، 4 - مشاهده ترتیب پردازش حسابها ، 5 - مشاهده تراکنشها ، 6 - ترتیب لیست چکها
ج- بانکداری خانگی
نوع دیگری از بانکداری الکترونیک، بانکداری خانگی و یا انجام امور بانکی از منزل میباشد. در این نوع از بانکداری دسترسی به اطلاعات حسابها و خدمات بانکی از طریق کامپیوترهای شخصی و با استفاده از یک مودم و یک خط تلفن به علاوه یک نرمافزار کاربردی مالی و یا بانکی صورت میپذیرد. تفاوت عمدهای که بین این نوع از بانکداری و بانکداری اینترنتی وجود دارد در نوع شبکهها مورد استفاده میباشد. در مجموع بانکداری اینترنتی به عنوان زیرمجموعه بانکداری خانگی است.
د- خدمات بانکی مبتنی بر تلویزیون
در این روش با استفاده از تلویزیونهای ماهوارهای ارائه اطلاعات حسابهای مشتریان بر روی صفحه تلویزیون آنها ارائه میشود. در سال 1997 آزمایشهای علمی متعددی در مورد ارائه خدمات بانکی به خانه مشتریان از طریق تلویزیون صورت گرفته است. با به وجود آمدن تلویزیونهای دیجیتالی و امکانات موجود در آن دامنه ارائه اینگونه خدمات به سرعت افزایش یافته است. امتیاز عمده این نوع خدمات در این است که نیازمند استفاده از کامپیوترهای شخصی نبود و این امر توسعه بازاری این نوع سیستمها را تشویق میکند. دو نمونه از این بانکها عبارتند از HSBC، LIYED.
ه- بانکداری تلفنی
در بانکداری تلفنی مشتریان قادر خواهند بود که عملیات مالی خودشان را از طریق تلفن انجام دهند که این خدمات به دو طریق انجام میگیرد یکی بانکداری تلفنی مبتنی بر اپراتور انسانی و دیگری به طور اتوماتیک. در بانکداری الکترونیکی مبتنی بر اپراتور، یک فرد مسوول پاسخگویی و راهنمایی اربابرجوع است که این امر به صورت شبانهروزی هزینه عملیاتی بالایی را در پی داشته و از کارایی و اثربخشی لازم برخوردار نخواهد بود اما در بانکداری الکترونیکی اتوماتیک این کار از طریق یک سیستم کامپیوتری پاسخگو انجام میگیرد.
در این مطلب انواع بانکداری های الکترونیکی به تفکیک توضیح داده شده است .با استفاده از این سیستم کار حمل و نقل پول راحتتر می شود و ترس ازسرقت اموال ذر بین افراد از بین می رود. با استفاده از این سیستم بانک ها خلوت شده است،افراد با فضای مجازی بیشتر آشنا می شوند و ارتباط برقرار می کنند و می توانند بدون اتلاف وقت از خدمات الکترونیکی بانک ها استفاده کنند و در آخر این نوع بانکداری به افراد این امکان را می دهد که از هر نوعی بتوانند وجوه مورد نیاز را دریافت و پرداخت کنند.این سیستم در رفع یکی از معضلات شهر نیز موفق بوده است و آن موضل ترافیک و شلوغی خیابان ها و حتی خود بانک ها است.به نظر من این سیستم باید همه گیر شود و همه ی شهروندان باید از این سیستم استقبال کنند .
پی سی ورلد-تعداد حملات اینترنتی فیشینگ در نوامبر سال 2006 در مقایسه با نوامبر سال 2005 بیش از 700 درصد افزایش یافته است .
گروه تحقیقاتی (آنتی فیشینگ و ورکینگ گروپ)در آخرین سرشماری تعداد سایت های جعلی فیشینگ در اینترنت موفق به شناسایی 37هزار و 439 سایت آلوده شد و این در حالی است که در مطالعه ای مشابه در نوامبر سال 2005 ،تنها 4 هزار و630 سایت فیشینگ شناسایی شده بود. سایت های فیشینگ (phishing ( به سایت هایی گفته می شود که با ظاهری کاملا مشابه وب سایت های شناخته شده ،مثلا وب سایت های (یاهو میل)یا سایت های بانک ها،کاربران را فریب می دهندو اسم رمز و کلمه عبور تایپ شده توسط کاربر را ثبت کرده و می دزدند.
در ماه های گذشته نگارش های جدید مرورگرهای (اینترنت اکسپلورر)و(فایرفاکس)عرضه شده که فیلترهای ضد فیشینگ دارند،اما تحقیقات جدید نشان داده که تعداد سایت های جعلی در اینترنت با چنان سرعتی رو به افزایش است که این فیلترها در عمل قادر به شناسایی و مسدود کردن تمام آنها نیستند.
همچنین شرکت ارائه دهنده ی خدمات امنیت اینترنتی RSE چندی پیش در گزارشی اعلام کرد که به تازگی نرم افزاری در دنیا بین هکر ها می گردد که به آنها اجازه می دهد به سادگی سایت های فیشینگ جدید طراحی کنند.با استفاده از این نرم افزار می توان چهارچوب ظاهری یک سایت ،مثلا سایت یک بانک ،را کپی برداری کرد و از آن برای طراحی سریع سایتی جعلی با ظاهری کاملا مشابه سایت اصلی بهره گرفت.به این ترتیب کاربران با مشاهده این سایت های جعلی فریب می خورند و اطلاعات شخصی شان را در آنها تایپ
می کنند.
اینترنت یک فضای مجازی را به وجود آورده که همه ی افراد از هر نوع قشری بتوانند به اطلاعلت دسترسی داشته باشند ،ولی از این فضا برای وارد شدن به حریم خصوصی افراد سوء استفاده می شود .با این که اینترنت در اطلاع رسانی به افراد کمک می کند ولی ترسی را نیز در وجود آنها ایجاد می کند.دسترسی به پسوورد افراد باعث شده یک نوع ناامنی در فضای اینترنت به وجود آید.
بهترین راه برای حفاظت در برابر حملات فیشینگ ،کلیک نکردن روی لینک های اینترنتی است که از طریق ایمیل و یا مسنجر ها برای کاربران ارسال می شوند . کاربران برای ورود به سایت های بانک ها ،موسسات مالی و یا سایر سایت های حساس دیگر که ورود به آنها مستلزم تایپ کردن کلمه عبور و اسم رمز است،حتما باید خود آدرس صحیح سایت را به صورت دستی تایپ کنند و هیچ گاه اگر پنجره سایت خود به خود باز شد ،به آن اطمینان نکنند.
